Đạo Sĩ Là Gì? Chân Chân Dung Người Phụng Sự Đại Đạo Trong Văn Hóa Á Đông

Thuật ngữ "Đạo sĩ" đã xuất hiện từ trước thời Tần Hán trong các thư tịch cổ như Trang Tử hay Hán Thư, ban đầu dùng để chỉ những bậc trí giả thông hiểu đạo lý cội nguồn của vạn vật. Khi Đạo giáo chính thức được tổ chức hóa dưới thời Trương Đạo Lăng (Đông Hán), "Đạo sĩ" trở thành danh xưng pháp lý tâm linh chỉ những người đã trải qua lễ bái sư, thụ lục tiếp giới và có tên ghi trong tiên tịch môn phái. Kinh văn Đạo giáo viết: "Đạo sĩ giả, Đạo vi sự dã" (Người đạo sĩ lấy việc tu đạo và hành đạo làm sự nghiệp cả đời). Họ lấy sự hòa hợp tuyệt đối giữa tâm thức cá nhân và quy luật vũ trụ làm đích đến cao nhất.

Trong cấu trúc Đạo giáo truyền thừa hàng nghìn năm, giới đạo sĩ được phân chia thành hai truyền thống lớn với thanh quy và phong cách sinh hoạt khác biệt rõ rệt: 1. Đạo sĩ Toàn Chân (全真派): Do Vương Trùng Dương Tổ Sư sáng lập thời nhà Kim. Tông phái này chủ trương xuất gia tuyệt đối, cạo râu để tóc búi củ hành (Hỗn Nguyên Kế), ở tại đạo quán, giữ hạnh thanh tu độc thân nghiêm ngặt, ăn chay trường (trai giới) và chuyên sâu vào pháp môn Nội Đan Tính Mệnh Song Tu. 2. Đạo sĩ Chính Nhất (正一派): Thừa kế truyền thống Thiên Sư Đạo từ Trương Đạo Lăng. Phần lớn đạo sĩ Chính Nhất là cư sĩ tại gia ("Hỏa cư đạo sĩ"), được phép kết hôn, sinh con để lưu truyền đạo thống gia tộc, không bắt buộc ăn chay trường ngoài các ngày trai giới lễ đàn, chuyên chú vào pháp môn Phù Lục, khoa nghi trai tiếu kỳ phước tiêu tai.

Trang phục của đạo sĩ không đơn thuần là quần áo che thân mà là pháp phục biểu đạt quan niệm vũ trụ Đạo giáo: - Đạo Bào (道袍): Áo dài thụng màu xanh lam (Thanh sắc tượng trưng cho Mộc khí phương Đông, sức sống sinh sôi), vạt áo chéo cài nút bên phải theo cổ chế Hoa Hạ. - Đạo Quan (道冠): Mão đội đầu như mão Hỗn Nguyên (tròn hở đỉnh để lộ búi tóc), mão Cửu Lương (9 khía tượng trưng Cửu Châu). - Trâm Cài (Trâm Tử): Trâm bằng gỗ quý, xương hoặc ngọc xuyên qua búi tóc, tượng trưng cho trục vũ trụ thông thiên triệt địa. - Đạo Lý (Giày vải): Giày mềm đế bằng giúp tiếp xúc nguyên vẹn thổ khí của mặt đất trong các bước chân Vũ Bộ.

Đạo sĩ chân chính phụng chỉ tu hành với 3 đại nguyện: "Tế độ nhân loại - Bảo hộ sinh linh - Dưỡng dưỡng chính khí". Họ vận dụng y thuật (Trung y Đạo gia), phong thủy địa lý, chiêm tinh Tử Vi và khí công dưỡng sinh để giúp đời giảm bớt khổ đau bệnh tật. Đạo giáo nghiêm cấm việc dùng huyền thuật giả thần giả quỷ để lừa gạt tài sản, đe dọa tín đồ về tai họa vô cớ hay xúi giục đốt vàng mã phá hủy môi trường. Một người mặc áo đạo sĩ nhưng trục lợi tiền bạc phi pháp thì theo kinh giới Đạo môn đều phạm vào "Thiên luật nghiêm trị".