Nguyên Thủy Thiên Tôn Là Ai? Vị Tôn Thần Khởi Nguyên Vũ Trụ Đạo Giáo

Trong văn bản kinh điển cốt lõi "Thái Vi Linh Thư", tôn hiệu Nguyên Thủy được giải nghĩa vô cùng sâu sắc: - "Nguyên" (元) nghĩa là bản nguyên sơ khởi, căn nguyên căn bản của mọi sự sống. - "Thủy" (始) nghĩa là khởi đầu, thời điểm đầu tiên khi năng lượng và hình hài bắt đầu sinh xuất. - "Thiên Tôn" (天尊) là tôn xưng tối thượng của bậc Thần minh tối cao trên chín tầng trời, có công năng khai thiên lập địa và bảo hộ vạn linh. Nguyên Thủy Thiên Tôn tồn tại trước cả vạn kiếp càn khôn. Kinh văn miêu tả Ngài: "Đỉnh đầu tỏa ánh hào quang ngũ sắc, thân mang thể tướng bất sinh bất diệt, sinh trước càn khôn, ngự tại cõi hư vô tịch tĩnh". Ngài không chịu sự chi phối của thời gian và không gian, là biểu hiện sinh động đầu tiên của Đạo khi bắt đầu vận động hóa sinh.

Theo Đạo Tạng kinh điển ghi lại trong "Tùy Thư - Kinh Tịch Chí" và "Lịch Thế Thần Tiên Thể Đạo Thông Giám", vũ trụ trước khi hình thành phải trải qua các đại kiếp tuần hoàn. Vào đại kiếp Hồng Mông, vũ trụ chỉ là một khối u minh mờ mịt, không có thanh trọc, không có trên dưới. Nguyên Thủy Thiên Tôn giáng ngự nơi trung tâm cõi Hỗn Độn, vận chuyển Tiên Thiên Chân Khí, khiến cho khí thanh nhẹ bay lên tụ thành trời (dương khí), khí nặng đục ngưng kết giáng xuống hóa thành đất (âm khí). Từ đây, bánh xe càn khôn bắt đầu quay, khởi đầu cho các đại kiếp kế tiếp như Long Hán, Xích Thư, Khai Hoàng. Mỗi khi một thế giới đi vào chu kỳ hoại diệt (kiếp tận), Nguyên Thủy Thiên Tôn lại thi triển pháp lực trùng hưng vũ trụ, tái tạo nhật nguyệt tinh hà.

Tại các Đạo quán chính thống, tượng thờ của Nguyên Thủy Thiên Tôn luôn được đặt ở vị trí trung tâm trang trọng nhất trong điện Tam Thanh. Ngài thường được khắc họa với dáng vẻ uy nghi, tĩnh tại, râu tóc bạc phơ hoặc nét mặt thanh tú uy nghiêm của bậc Tiên thiên thần thánh vượt ngoài tuổi tác phàm tục. Điểm đặc trưng nhất trong tạo hình của Ngài là tay cầm "Hỗn Nguyên Châu" (viên ngọc tròn tượng trưng cho trạng thái hỗn độn vô cực khi vũ trụ chưa phân khai) hoặc cầm "Tam Bảo Như Ý" bằng ngọc trắng tượng trưng cho quyền năng cai quản ba cõi càn khôn.

Trong tác phẩm văn học "Phong Thần Diễn Nghĩa", Nguyên Thủy Thiên Tôn bị mô tả như một giáo chủ đứng đầu Xiển giáo tại núi Côn Lôn Động Ngọc Hư, thường xuyên tranh chấp pháp bảo và hơn thua giáo lý với Tiệt giáo của Thông Thiên Giáo Chủ. Người học Đạo cần minh định sâu sắc: Đây chỉ là hư cấu nghệ thuật phục vụ cốt truyện thần ma tiểu thuyết thời Minh. Trong Đạo giáo chính thống: 1. Không có sự phân biệt phe phái đối đầu kiểu Xiển - Tiệt. 2. Nguyên Thủy Thiên Tôn không cư ngụ ở Côn Lôn phàm trần mà ngự tại Ngọc Thanh Thánh Cảnh Thanh Vi Thiên siêu việt. 3. Ngài là đấng Thần minh chí từ, chí công, vô tư tuyệt đối, bao dung khắp tam giới, không bao giờ có tâm niệm sát phạt hay thiên vị môn đồ.

Trong bí truyền Nội Đan của phái Toàn Chân, Nguyên Thủy Thiên Tôn chính là biểu tượng cho "Chân Thần" hay "Nguyên Thần" vốn có từ thuở cha mẹ chưa sinh của mỗi con người. Khi con người sinh ra, do tiếp xúc với trần cảnh ô trược, Nguyên Thần bị che lấp bởi Thức Thần (tâm trí phân biệt, dục vọng). Người tu chân thông qua việc tĩnh tọa nhập định, dứt trừ tạp niệm, phản chiếu tự tánh, đưa tâm thức trở về trạng thái Hư Vô Thanh Tịnh. Đó chính là quá trình hành giả bái yết "Nguyên Thủy Thiên Tôn trong tâm", làm sống dậy ngọn đèn tiên thiên bất diệt, mở ra cánh cửa trường sinh đắc đạo.