Thái Cực Là Gì? Cội Nguồn Sinh Hóa Của Năng Lượng Âm Dương

Khái niệm Thái Cực lần đầu tiên xuất hiện thành văn trong thiên Hệ Từ Thượng của Chu Dịch. Câu văn bất hủ: "Dịch hữu Thái Cực, thị sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng Nghi sinh Tứ Tượng, Tứ Tượng sinh Bát Quái, Bát Quái định cát hung, cát hung sinh đại nghiệp" đã vạch ra toàn bộ tiến trình sinh thành và biến dịch của vũ trụ. Trong Đạo giáo, Lão Tử diễn giải nguyên lý này bằng mệnh đề: "Đạo sinh Nhất, Nhất sinh Nhị, Nhị sinh Tam, Tam sinh vạn vật". "Nhất" đó chính là Thái Cực — điểm khởi đầu của nguồn năng lượng sống vĩ đại.

Chiết tự sâu sắc trong tự dạng Hán: - Chữ Thái (太): Gồm chữ Đại (大) và thêm một dấu chấm (丶) ở dưới tâm điểm. Chữ Đại tượng trưng cho con người giang tay chân đứng giữa trời đất; thêm một dấu chấm chính là hạt nhân tinh túy, điểm tựa trung tâm của càn khôn. "Thái" là cái to lớn vô hạn, không có gì lớn hơn được nữa. - Chữ Cực (極): Là điểm hội tụ tột cùng, trục quay chính giữa của vũ trụ.

Đồ hình Thái Cực (còn gọi là Tiên Thiên Thái Cực Đồ hay Âm Dương Song Ngư Đồ) chứa đựng những bí ẩn sâu xa: 1. Đường cong chữ S mềm mại: Không phải đường thẳng phân chia cứng nhắc, đường cong này mô tả dòng chảy uyển chuyển liên tục. Âm Dương không triệt tiêu nhau mà nâng đỡ và hòa quyện vào nhau. 2. Trong Âm có Dương, trong Dương có Âm: Hai mắt cá thể hiện tính chất bất khả phân ly. Khi một mặt phát triển đến tột cùng thì hạt mầm của mặt đối lập đã âm thầm xuất hiện bên trong (Vật cực tất phản).

Triết lý Thái Cực thâm nhập vào mọi lĩnh vực văn hóa phương Đông: - Trong Đông y: "Âm bình Dương bí, tinh thần nãi trị" (Âm bình hòa, Dương kín đáo thì tinh thần khỏe mạnh). Bệnh tật phát sinh khi cán cân Âm Dương bị lệch lạc (Âm hư sinh nội nhiệt, Dương hư sinh ngoại hàn). - Trong Thái Cực Quyền: Do Trương Tam Phong sáng lập, quyền pháp này lấy nhu thắng cương, mượn lực của đối phương để đánh lại đối phương, chuyển động không ngừng theo đường tròn khép kín. - Trong thuật xử thế: Không bao giờ đẩy sự việc đến mức tuyệt lộ, biết tiến biết lui, cương nhu phối hợp nhịp nhàng.