Tây Vương Mẫu Là Ai? Nữ Thần Diêu Trì Chưởng Quản Muôn Tiên Nữ

Tây Vương Mẫu là một trong những cổ thần có niên đại xuất hiện sớm nhất trong văn hóa Trung Hoa cổ đại. Trong cuốn địa lý thần thoại cổ "Sơn Hải Kinh - Tây Sơn Kinh", Ngài được miêu tả với vẻ ngoài hoang sơ kỳ bí: "Hình dáng như người, đuôi báo, răng hổ, gầm rú vang trời, tóc xõa cài trâm ngọc, chủ quản dịch lệ và hình phạt thiên giới". Đây là dấu vết của hình tượng nữ tù trưởng mẫu hệ thời nguyên thủy được thần thánh hóa. Tuy nhiên, khi bước vào thời Hán và được tích hợp vào hệ thống Đạo giáo Thượng Thanh phái, hình tượng Tây Vương Mẫu đã trải qua một cuộc lột xác ngoạn mục: Ngài trở thành một vị thiên tiên vô cùng đoan trang, tuyệt mỹ, khoác xiêm y lông vũ ngũ sắc, toát lên phong thái từ bi, ung dung tự tại của một bậc Nữ Thần cai quản cõi cực lạc phương Tây.

Theo "Hán Vũ Đế Nội Truyện" và "Chân Cáo", nơi cư ngụ của Tây Vương Mẫu là ngọn núi thiêng Côn Lôn – chiếc cột chống trời nối liền đất và các tầng thiên giới. Nơi đây có Hồ Ngọc Diêu Trì nước trong vắt như ngọc bích, xung quanh có hoa thơm cỏ lạ bốn mùa khoe sắc thắm. Đặc biệt, vườn Bàn Đào của Tây Vương Mẫu nổi danh khắp tam giới với truyền thuyết về ba ngàn cây đào tiên: - Loại một: Ba ngàn năm mới chín một lần, người ăn vào thân thể nhẹ nhõm, đắc đạo thành tiên. - Loại hai: Sáu ngàn năm chín một lần, người ăn vào bay lượn trên mây, trường sinh bất lão. - Loại ba: Chín ngàn năm chín một lần, người ăn vào thọ ngang trời đất, nhật nguyệt đồng quy.

Trong quy chế thần tiên của Đạo giáo (Đạo Tạng - Thần Tiên Tịch Chế), có một nguyên tắc bất di bất dịch: Bất kỳ nữ giới nào ở nhân gian tu luyện đắc đạo, phi thăng lên trời, trước tiên đều phải đến bái yết Tây Vương Mẫu tại Diêu Trì Cung để điểm danh vào sổ tiên tịch. Sau khi được Tây Vương Mẫu ban phát tiên y, khảo nghiệm đạo tâm và phân phong chức vị, các vị nữ tiên mới chính thức được tự do du ngoạn nơi các tầng trời. Các vị tiên nữ nổi tiếng như Cửu Thiên Huyền Nữ, Ma Cô, Thường Nga, Hà Tiên Cô đều chịu sự chỉ đạo tinh thần từ Diêu Trì Kim Mẫu.

Một hiểu lầm hết sức phổ biến trong văn hóa đại chúng (đặc biệt qua kịch bản sân khấu và tiểu thuyết truyền miệng) là coi Tây Vương Mẫu (Vương Mẫu Nương Nương) là vợ của Ngọc Hoàng Đại Đế. Đạo giáo chân truyền xin khẳng định mạnh mẽ: Ngọc Hoàng Đại Đế và Tây Vương Mẫu tuyệt đối không phải là quan hệ vợ chồng! Trong vũ trụ học Đạo giáo: - Tây Vương Mẫu đại diện cho "Thuần Âm" (Kim khí phương Tây). - Đông Vương Công (Mộc Công) đại diện cho "Thuần Dương" (Mộc khí phương Đông). - Hai vị này là một cặp đối đãi âm dương tiên thiên phụ trách sinh dưỡng vạn vật. Ngọc Hoàng Đại Đế là đấng tối thượng cai quản càn khôn, ngự tại cõi trời trung tâm độc lập. Việc ghép đôi Ngọc Hoàng với Vương Mẫu chỉ là sự nhân hóa vụng về của hý kịch dân gian bắt chước cấu trúc triều đình trần thế (Vua và Hoàng Hậu).

Trong thuật luyện Nội Đan Kim Đan Đạo, Tây Vương Mẫu là biểu tượng của "Bạch Hổ Chân Chì" (Tây phương Canh Tân Kim). Kim Mẫu tượng trưng cho sự cô đọng, tinh khiết, thanh tịnh và khả năng kháng cự sự hoại diệt của thời gian. Hành giả khi luyện đan cần phải thu nhiếp tâm ý, làm cho chân âm trong cơ thể trở nên thuần khiết, hòa hợp với chân dương (Đông Vương Công - Thanh Long Chân Hống). Sự giao hòa giữa Kim và Mộc bên trong thân thể chính là bí quyết tạo nên Thánh Thai bất tử.