Lữ Động Tân Là Ai? Thuần Dương Chân Nhân, Tổ Sư Toàn Chân Giáo Và Kiếm Pháp Đạo Gia

Lữ Động Tân sinh vào thời nhà Đường (năm 796) tại vùng Phổ Châu (nay thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc), tên thật là Lữ Nham. Ngài sinh ra trong một gia đình thế gia vọng tộc quan lại, từ nhỏ đã thông minh xuất chúng, văn hay chữ tốt, tinh thông thi phú kinh sử. Năm 64 tuổi, trên đường lên kinh thành Trường An dự kỳ thi tiến sĩ lần thứ hai, ngài ghé vào một quán trọ nhỏ ở Hàm Đan. Tại đây, ngài gặp một vị đạo sĩ có phong thái phi phàm (chính là Hán Chung Ly). Trong lúc chờ chủ quán nấu chín một nồi kê vàng (hoàng lương), Lữ Động Tân tựa đầu vào chiếc gối sứ của Hán Chung Ly rồi ngủ thiếp đi. Trong giấc mộng ngắn ngủi ấy, Lữ Động Tân thấy mình đỗ Trạng Nguyên rực rỡ, được bổ nhiệm làm quan lớn, thăng quan tiến chức đến chức Tể Tướng quyền nghiêng thiên hạ. Ngài cưới vợ đẹp con khôn, hưởng tận vinh hoa phú quý suốt 50 năm ròng. Nhưng rồi bỗng nhiên bị kẻ gian vu oan giá họa, triều đình tịch thu toàn bộ gia sản, gia đình ly tán, thân ngài bị đày ra chốn biên cương hoang vu giá lạnh. Đang lúc đứng giữa gió tuyết rét buốt, ngửa mặt lên trời than khóc thì ngài giật mình tỉnh giấc. Khi mở mắt ra, ngài thấy nồi kê vàng của chủ quán vẫn còn chưa kịp chín! Hán Chung Ly mỉm cười nhìn ngài và ngâm một câu thơ: "Hoàng lương do vị thục, nhất mộng đáo hoa tư" (Nồi kê vàng còn chưa chín, một giấc mộng đã trải hết kiếp người). Ngay khoảnh khắc ấy, Lữ Động Tân bừng tỉnh giác ngộ, nhận ra toàn bộ phú quý công danh trần thế chỉ là ảo ảnh phù du, bèn quỳ lạy Hán Chung Ly xin xuất gia tu đạo.

Hán Chung Ly không vội vã truyền đạo ngay, mà muốn khảo nghiệm đạo tâm của Lữ Động Tân xem có đủ sắt đá để gánh vác đại nghiệp Tiên gia hay không. Ngài đã bí mật giáng xuống "Thập Thử" (10 phép khảo nghiệm nghiệt ngã):

Sau khi vượt qua trọn vẹn mười thử thách một cách phi thường, Hán Chung Ly vui mừng ôm chầm lấy ngài và truyền trao toàn bộ bí pháp Thượng Thừa cùng thanh kiếm Thuần Dương Thần Kiếm. Người đời thường nghĩ kiếm của Lữ Động Tân dùng để chém đầu yêu quái hay trừng phạt kẻ gian, nhưng ngài từng giải thích rõ trong thi phẩm của mình: "Ta có một thanh kiếm thần, không chém đầu người, mà chuyên chém ba con quái vật độc hại nhất trong tâm hồn con người: 1. Kiếm thứ nhất chém đứt Tham lam vô độ. 2. Kiếm thứ hai chém đứt Sân hận giận dữ. 3. Kiếm thứ ba chém đứt Si mê dâm dật." Đó chính là "Tuệ Kiếm" (Kiếm trí tuệ) trong Đạo giáo, dùng ánh sáng của chính niệm để tiêu diệt bóng tối của phiền não trần lụy.

Lữ Động Tân được tôn sùng là vị Tổ thứ năm trong "Bắc Ngũ Tổ" của Toàn Chân Đạo giáo (gồm: Vương Huyền Phủ, Chung Ly Quyền, Lữ Động Tân, Lưu Hải Thiềm, Vương Trùng Dương). Ngài có công lao vĩ đại trong việc chuyển đổi tư tưởng Đạo giáo: từ việc luyện Ngoại Đan (nấu vàng, luyện chì, thủy ngân dễ gây ngộ độc) sang luyện Nội Đan (lấy thân thể làm lò luyện đan, lấy Tinh - Khí - Thần làm dược liệu để kết tụ Kim Đan trường sinh). Trước tác của ngài để lại trong Đạo Tạng vô cùng phong phú, tiêu biểu là cuốn 《Bí Mật Hoa Vàng》 (Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ) — tác phẩm sau này được nhà tâm lý học lỗi lạc Carl Jung dịch sang tiếng phương Tây và tán dương tột bậc.

Tấm gương của Thuần Dương Tổ Sư Lữ Động Tân để lại cho hậu thế bài học sâu sắc về việc tu hành thực tế: - Tu hành không nhất thiết phải trốn vào rừng sâu: Lữ Động Tân là vị tiên ngao du giữa hồng trần nhiều nhất. Ngài hòa mình vào chốn chợ búa, quán trọ, thành thị để giúp đỡ người nghèo và rèn luyện đạo tâm. - Khảo nghiệm chính là cơ hội trưởng thành: Mười thử thách của Lữ Động Tân cho thấy nghịch cảnh, sự mất mát và thị phi chính là những hòn đá mài giũa viên ngọc tâm hồn ta trở nên sáng trong không tì vết.